Veri Kurtarma Merkezi Nasıl Seçilir?

İlk Müdahale Neden Bu Kadar Önemli?

Veri kaybından sonra atılan ilk adım, sonraki kurtarma sürecini etkiler. Hatalı bir işlemin telafisi her zaman mümkün değildir. Örneğin arızalı bir diskin uygun olmayan ortamda açılması, plaka yüzeylerinin partiküllere maruz kalmasına; verilerin silindiği bir diske yeniden veri yazılması ise eski verilerin üzerine yazılmasına yol açabilir.

Veri kurtarma bir deneme yanılma işlemi değildir. Cihazın ve veri kaybının türüne uygun koşullarda, doğru ekipmanla ve deneyimli kişiler tarafından yürütülmesi gerekir.

Gerçek Bir Veri Kurtarma Merkezi mi, Sadece Bir Tabela Firması mı?

Bir işletmenin tabelasında veya web sitesinde “veri kurtarma” yazması, veri kurtarma işlemlerinde yetkin ve uzman olduğu anlamına gelmez. İnternetten edinilen kulaktan dolma bilgilerle müşterilerin cihazlarına kontrolsüz biçimde müdahale eden ve sonuç alınamayınca cihazı iade eden işletmelerle karşılaşıyoruz.

Bazı firmalar cihazı kabul ettikten sonra başka bir merkeze gönderiyor. Bu durum baştan açıkça söyleniyorsa burada sorun yoktur. Ancak cihazın nereye gideceğini ve verilere kimin erişeceğini bilmek müşterinin hakkıdır.

İşlemi kendilerinin yapıp yapmayacağını sorun. Cihaz başka bir yere gönderilecekse hangi merkeze gideceğini ve bu merkezin neden seçildiğini öğrenin.

Seçtiğiniz Merkezin Teknolojik Altyapısı Yeterli mi?

Hard disk, SSD, RAID, NAS, sunucu, hafıza kartı ve güvenlik kamerası kayıt sistemleri farklı teknolojilere sahiptir. Her cihaz türü için ayrı ekipman, yazılım ve uygulama deneyimi gerekir. Üstelik aynı cihaz grubunda bile her arızaya tek bir cihaz veya yazılım yeterli olmaz. Bu nedenle her veri kurtarma merkezinin aynı teknik altyapıya sahip olması beklenemez.

Donör parça gerektiren işlemler için merkezin donör bankasının bulunup bulunmadığını ve cihazınıza uygun parçanın stok durumunu sorun. Donör temini müşterinin değil, veri kurtarma merkezinin sorumluluğudur. Ülkemizde müşteriden donör bulması istendiğini veya donör temini adı altında ön ödeme talep edildiğini duyuyoruz. GOLD DATA'da, cihaz daha önce müdahale görmemişse gerekli donör disk stoklarımızdan karşılanır ve donör için ön ödeme talep edilmez. Cihazı göndermeden önce stok durumunu sorgulayabilirsiniz.

Gerçek Uzmanlığı Nasıl Anlayacaksınız?

Türkiye'de “veri kurtarma uzmanı” unvanını doğrulayan resmî bir meslek belgesi bulunmadığı için herkes kendisini uzman olarak tanıtabilir. Bu durum, sektörde en sık suistimal edilen konulardan biridir. Bir web sitesinde “uzman ekip” yazması, laboratuvar fotoğrafı paylaşılması veya birkaç başarılı vakanın gösterilmesi tek başına yeterli değildir.

Cihazı kimin inceleyeceğini, işlemin firmanın kendi laboratuvarında yapılıp yapılmayacağını ve teknik ekibin bu alandaki deneyimini sorun. Analiz sonucunda uygulanacak yöntemi ve riskleri anlaşılır biçimde açıklayabilmeleri de önemlidir.

Cihaz görülmeden verilen kesin kurtarma sözüne temkinli yaklaşın. Firma, inceleme sonunda uygulanacak yöntemi, riskleri ve başarı ihtimalini açıkça anlatmalı. Analiz sonucunu yazılı olarak sunmalı ve kurtarılan dosyaları ödeme öncesinde kontrol etmenize imkân tanımalıdır.

Temiz Oda Sınıflandırma Belgesine Sahip mi?

Mekanik disklerin kapağının açılmasını gerektiren işlemler, plaka yüzeylerini havadaki çıplak gözle görülemeyen partiküllerden koruyan kontrollü ortamlarda yapılmalıdır. Bu ortamlar için uluslararası sınıflandırma standartları ve düzenli denetim koşulları bulunur. Seçtiğiniz firmanın geçerli sınıflandırma belgesini web sitesinde yayımlayıp yayımlamadığını veya talep ettiğinizde ibraz edip edemediğini kontrol edin.

Manipülatif Başarı Oranları

Veri kurtarmada başarı oranı, bir firmanın kendisine ulaşan vakalarda elde ettiği sonuçların istatistiksel ölçümüdür. Pek çok firma %100'e yakın başarı oranı açıkladığı hâlde, bu oranların hangi vakaları ve hangi dönemi kapsadığı çoğu zaman belirtilmez.

Başarı oranları sayfamızda neyi nasıl ölçtüğümüzü; yıllara, cihaz ve vaka türlerine göre ayrıntılı biçimde yayımlıyoruz. Bu verileri kendi sistem kayıtlarımızdan alıyoruz. Ancak sektörde sonuçları ortak bir yöntemle denetleyen bağımsız bir yapı bulunmadığı için istatistiklerimizi dışarıdan alınmış bir belgeyle doğrulayamıyoruz.

Cihazı görmeden kesin kurtarma sözü veren veya vakanızı dinlemeden genel vaatler sıralayan firmalara temkinli yaklaşın.

Sosyal Medyada Kurgulanan Uzmanlık Algısı

Sosyal medyada gördüğünüz her başarı hikâyesi, firmanın gerçek çalışma biçimini göstermez. Kurgulanmış videolar ve dramatize edilmiş anlatılar, gerçekte bulunmayan bir uzmanlık algısı oluşturabilir. Başarısız bir müdahalenin ardından laboratuvarımıza gelen bazı müşterilerimiz, firmayı sosyal medyada bulduklarını ve cihaz incelenmeden “kesin kurtarılır” benzeri vaatlerle ikna edildiklerini anlatıyor.

Kararınızı sosyal medyada yayımlanan hikâye sayısına göre vermeyin. Firmanın kendi laboratuvarını, teknik altyapısını, ekibinin eğitim ve deneyimini, yıllara göre yayımladığı toplam sonuçları, fiyat politikasını ve doğrulanabilir referanslarını birlikte değerlendirin. Mümkünse firmayı ziyaret edin; kalite ve laboratuvar belgelerini istemekten çekinmeyin.

Telefonda Fiyat Verdiler, Gönderdik; Başka Fiyat Çıktı!

Bir cihaz incelenmeden kesin maliyet verilmesi, veri kurtarma sürecinin teknik gerçekliğiyle bağdaşmaz. Örneğin halk arasında “kafa vurma” olarak bilinen vakalarda okuma/yazma kafası arızası tek başına maliyeti belirlemez. Kafaların plakalara zarar verip vermediği ve hasarın bulunduğu bölge, uygulanacak işlemi değiştirir. Bazı vakalar birkaç saat içinde tamamlanabilirken bazıları günlerce çalışma gerektirir; yoğun plaka hasarında veri kurtarma mümkün olmayabilir.

Cihazı incelemeden düşük bir kesin fiyat verip cihaz ulaştıktan sonra yeni gerekçelerle fiyatı yükseltmek şeffaf değildir. GOLD DATA, analizini yapmadığı bir vaka için kesin maliyet söylemez. Telefonda olası senaryolar ve fiyat aralıkları açıklanır. Kesin prosedür, süre ve maliyet ücretsiz analizden sonra yazılı olarak sunulur; yalnızca müşterinin onayından sonra işleme başlanır.

Referans Tuzakları

Sektörde, doğrudan hizmet vermediği kurumların logolarını referans olarak kullanan firmalar da var. Yalnızca kullanılan cihaz markasını veya kurum çalışanına verilen bireysel hizmeti kurumsal referans gibi sunan örneklerle karşılaşıyoruz. Kurumsal referansın hangi hizmete veya belgeye dayandığını sorun.

Bir kurum çalışanına bireysel hizmet vermek ile kurumun kendisine hizmet vermek aynı şey değildir. Bizim ölçütümüz açıktır: Bireysel referanslar dışında bir firma veya kurumu kurumsal referans listesine ekleyebilmek için doğrudan o kurumun tüzel kişiliğine hizmet vermiş ve fatura düzenlemiş olmamız gerekir.

Kurtarılan Dosyalar Gerçekten Açılıyor mu?

Veri kurtarma tamamlandıktan sonra teslim edilecek verilerin sağlam ve kullanılabilir olması gerekir. Dosya adlarının görünmesi tek başına verilerin kurtarıldığını göstermez; dosyaların açılması ve içeriklerinin kullanılabilmesi gerekir. Sonucun nasıl doğrulanacağı ve hangi koşullarda ücret alınacağı işlem öncesinde yazılı olarak açıklanmalıdır.

Verilerimiz Kurtarıldı, Ya Gizliliği?

Bir depolama cihazı; özel fotoğraflar, kimlik belgeleri, sağlık kayıtları, müşteri listeleri, muhasebe verileri ve ticari sırlar içerebilir. Cihaz farklı kişi ve firmalar arasında dolaşıyorsa, erişim yetkileri belirli değilse veya verilerin nasıl korunacağı ve ne zaman imha edileceği açıklanmıyorsa veri gizliliği güvence altında değildir.

ISO/IEC 27001:2022 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, kurumların erişim, saklama ve koruma süreçlerini belirli kurallara bağlar. GOLD DATA, bireysel ve kurumsal müşterilerine ıslak imzalı Gizlilik Sözleşmesi sunar. Sözleşmeye ve süreç ayrıntılarına gizlilik sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İşlemin nerede yapıldığını, cihaza ve verilere kimlerin erişebildiğini, verilerin ne kadar süre saklandığını ve nasıl imha edildiğini sorun. Verilerinize kimin eriştiğini ve ne zaman silineceğini yazılı olarak açıklayan bir firma seçin.