Çoğu USB flash bellek kullanıcısı aldıkları bu minik taşınabilir depolama alanlarını formatlama, yani biçimlendirme işlemini yapma ihtiyacı hissetmez. Bunun sebebi USB flash belleklerin kutularından zaten formatlanmış halde çıkıyor olmasıdır. Ancak günü geldiğinde bu bellekleri sıfırlama ihtiyacı hissedebilirsiniz. Örneğin Windows 10 kurulum USB'si olarak kullandığınız bir flash belleği artık günlük işlerinizde kullanmaya karar verdiğinizde yapmanız gereken şey biçimlendirmek olmalıdır.
Neyse ki Windows, Mac ve Linux işletim sistemlerine sahip tüm bilgisayarlar aracılığıyla USB flash bellek biçimlendirmesi yapabilmeniz mümkün. Hatta eğer bir OTG aparatına sahipseniz Android cep telefonunuzdan bile USB flash belleği sıfırlayabiliyorsunuz. Rehber niteliğindeki bu yazının devamında Windows ve macOS bilgisayarlarda bunu nasıl yapacağınızdan bahsedeceğiz.
Dikkat: USB flash belleğinizde önemli veriler varsa biçimlendirme işlemi kesinlikle yapmayın. Biçimlendirme tüm verileri siler. Önce verilerinizi başka bir ortama yedekleyin. Yedek alamıyorsanız veya flash belleğiniz bilgisayar tarafından tanınmıyorsa biçimlendirme yapmadan 444 36 98 numaralı çağrı merkezimizi arayarak verilerinizin kurtarılması için destek alabilirsiniz.
Bu Yazıda Neler Var?
USB Bellek Biçimlendirme Nedir?
SSD, HDD ve flash bellek gibi taşınabilir veya sabit depolama alanlarını sıfırlama işlemine biçimlendirme denir. Bazen "formatlama" olarak da adlandırılan bu süreç sayesinde depolama alanını fabrikadan çıktığı ilk günkü hale geri dönüştürebilmek mümkündür. Eğer USB belleğe virüs bulaştıysa, çok fazla dosya biriktiyse veya UEFI modunda veri yazımı yapıldıysa biçimlendirme yaparak her şeyi sıfırlayabilirsiniz.
Fotoğraf ve videolarınızı sakladığınız bir USB flash belleği Windows kurulumunda kullanmak istiyorsanız yine biçimlendirme işlemini yapmanız gerekecektir.
USB bellek biçimlendirmesi genelde iki ana şekilde yapılır:
Hızlı format: Bu yöntemde dosya sistemi ve kök dizin tablosu sıfırlanır. Anlık olarak boş alana ihtiyacınız varsa bu yöntemi tercih edebilirsiniz. En güvenli formatlama yöntemi değildir çünkü veri kurtarma yöntemleriyle silinen dosyaların geri kurtarılma ihtimali söz konusudur.
Tam format: Bozuk sektörleri tespit etmek ve tüm verileri kalıcı şekilde silmek için bu yöntem tercih edilir. Diskin kapasitesine göre daha uzun sürebilen bir işlemdir.
Aksi bir ihtiyaç söz konusu olmadığı müddetçe her zaman için "hızlı format" seçeneğini kullanmanız önerilir. Böylece gereksiz yere vakit kaybetmemiş olursunuz.
Hızlı format sonrası veriler kurtarılabilir mi? Evet. Hızlı format sadece dosya dizin tablosunu siler, verilerin kendisi hâlâ flash bellek üzerindedir. Ancak format sonrası flash belleğe yeni veri yazarsanız kurtarma şansı düşer. Biçimlendirme yaptıktan sonra yedek almayı unuttuğunuzu anlarsanız flash belleği kullanmayı bırakın ve profesyonel destek için veri kurtarma talep formunu doldurun.
Biçimlendirme Ekranındaki Dosya Sistemi Seçenekleri
Flash bellek biçimlendirmesi yaparken karşınıza birden fazla dosya sistemi seçeneği sunulacaktır. Bu seçeneklerden hangisini tercih edeceğinizi henüz bilmiyorsanız aşağıdaki bilgiler size yardımcı olabilir.
| Dosya Sistemi | Maks. Dosya Boyutu | Windows | macOS | Önerilen Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| FAT32 | 4 GB | Okuma / Yazma | Okuma / Yazma | Oyun konsolları, oto multimedia sistemleri vb. |
| exFAT | Sınırsız* | Okuma / Yazma | Okuma / Yazma | USB flash bellek için ideal |
| NTFS | Sınırsız* | Okuma / Yazma | Sadece okuma | Yalnızca Windows kullanımı |
| APFS | Sınırsız* | Desteklenmiyor | Okuma / Yazma | Yalnızca macOS kullanımı |
FAT32
Hem Mac hem de Windows tarafından tanınan ve kullanılan bu dosya sisteminde maksimum dosya büyüklüğü 4 GB ile sınırlıdır. Çoğu USB flash bellek kutudan FAT32 ile çıkar. Günümüz bilgisayarlarıyla en uyumlu dosya sistemi olmasına rağmen dosya boyutu kısıtı nedeniyle büyük dosyalar taşıyamazsınız. USB girişine sahip hemen her cihaz, oyun konsolları ve araç multimedya sistemleri bu dosya sistemini destekler.
exFAT
USB flash bellekler için en ideal dosya sistemidir. FAT32'nin aksine 4 GB dosya büyüklüğü sınırı yoktur. Windows ve macOS'ta sorunsuz çalışır. Ancak Windows XP gibi eski nesil işletim sistemlerinde okuma ve yazma performansı düşük olabilir. Flash belleğinizi farklı platformlarda kullanacaksanız exFAT en iyi tercihtir.
NTFS
Windows işletim sisteminin dahili depolama birimlerinde varsayılan olarak kullandığı NTFS, devasa büyüklükteki dosyaları bile rahatlıkla saklayabilir. Tek dezavantajı macOS'un bu dosya sistemindeki disklere yalnızca okuma yapabilmesi, yazma yapamamasıdır. macOS'ta NTFS'e yazma için üçüncü parti yazılım gerekir. Yalnızca Windows bilgisayarlarla kullanacaksanız NTFS uygundur.
APFS
Apple tarafından macOS için geliştirilen APFS, klonlama ve dosya bazlı şifreleme gibi gelişmiş özelliklere sahiptir. Ancak üçüncü parti yazılımlar yüklemeden Windows'ta APFS disklerde okuma veya yazma yapamazsınız. İşletim sistemleri arasında sık geçiş yapıyorsanız APFS yerine exFAT tercih edin.
Eğer flash belleğinizi hem Windows hem de Mac bilgisayarlarda kullanacaksanız exFAT en uygun seçenektir. Yalnızca Windows kullanıyorsanız NTFS tercih edilebilir. Oyun konsolları ve eski cihazlarla uyumluluk gerekiyorsa FAT32 hâlâ en güvenli seçimdir.
Windows'ta USB Bellek Biçimlendirme Nasıl Yapılır?
Yeni bir işletim sistemi kurmak, var olan kurulum flash belleğini boşa çıkarmak veya virüslerden kurtulmak için USB bellekleri ara ara biçimlendirmenin faydalı olacağından bahsetmiştik. Şimdi bilmeyenler için bunu nasıl yapabileceğinizi aktaralım.
- Bilgisayarınızdaki USB yuvalarından birine flash belleği takın.
- Dosya Gezgini'ni açın.
- Sol kenardan "Bu Bilgisayar"a tıklayın.
- "Cihazlar ve sürücüler" altında flash belleğiniz ismiyle gözükecektir. Sağ tıklayın ve "Biçimlendir" seçeneğini tıklayın.
- Açılır menüden istediğiniz dosya sistemini seçin. Aynı ekrandan USB belleğinize isim de verebilirsiniz.
- "Hızlı Biçimlendir" kutucuğunu işaretleyin ve "Başlat" butonuna basın.
Biçimlendirme kısa süre içinde tamamlanacak ve flash belleğiniz kullanıma hazır hale gelecektir.
macOS'ta USB Biçimlendirme Nasıl Yapılır?
Apple tarafından üretilen Mac bilgisayarlarda USB flash bellek biçimlendirmek için aşağıdaki adımları izlemeniz yeterlidir.
- USB flash belleği yerine takın. Uygulamalar içinden "Disk İzlencesi"ni (Disk Utility) bulun ve çalıştırın.
- Sol taraftaki menüden ilgili USB belleği seçin. Üst köşedeki "Sil" (Erase) butonuna basın.
- Formatlamak istediğiniz dosya sistemini seçin. APFS, Mac OS Extended, exFAT ve FAT32 seçenekleri karşınıza çıkacaktır.
- Flash belleğe bir isim verin.
- "Sil" butonuna basarak biçimlendirmeyi tamamlayın.
Hem Windows hem de macOS bilgisayarlarda flash bellek biçimlendirmek oldukça kolaydır. Flash belleğe bulaşmış virüsleri temizlemek ve genel olarak veri yazma-okuma performansını iyileştirmek için zaman zaman bu işlemi yapmanızı tavsiye ediyoruz.
Biçimlendirme Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Biçimlendirme işlemi geri dönüşü zor bir adımdır. İşleme başlamadan önce şunlara dikkat edin:
- Mutlaka yedek alın: Flash bellekteki önemli dosyalarınızı bilgisayarınıza veya bulut depolama alanınıza kopyalayın. Biçimlendirme sonrası veriler silinir.
- Doğru diski seçtiğinizden emin olun: Özellikle birden fazla USB cihaz takılıysa yanlış diski biçimlendirmemeye dikkat edin.
- Dosya sistemi seçimini bilinçli yapın: Yukarıdaki tablodan ihtiyacınıza uygun dosya sistemini belirleyin.
- Flash bellek tanınmıyorsa biçimlendirmeye zorlamayın: Bilgisayarın tanımadığı veya "biçimlendirilmesi gerekiyor" uyarısı veren bir flash bellekte veri varsa format işlemi yapmayın, biçimlendirme seçeneğini kullanmayın.
Flash belleğiniz "biçimlendirilmesi gerekiyor" uyarısı mı veriyor?
Bu uyarı, flash belleğin dosya sisteminin okunamadığı/tanınamadığı anlamına gelir. Formata basmayın, verileriniz büyük olasılıkla hâlâ bellekte duruyor. GOLD DATA olarak flash belleklerden veri kurtarma hizmeti sunuyoruz. 444 36 98 numaralı çağrı merkezimizi arayın veya veri kurtarma talep formunu doldurun.
Flash Bellekten Veri Kurtarma
Yanlışlıkla biçimlendirme yaptıysanız, flash belleğiniz tanınmıyorsa veya fiziksel olarak hasar gördüyse GOLD DATA laboratuvarında flash belleklerden veri kurtarma işlemi gerçekleştirilmektedir.
Flash bellek veri kurtarma gerektiren yaygın durumlar:
- Yanlışlıkla format atılması
- "Biçimlendirilmesi gerekiyor" hatası
- Flash belleğin bilgisayarda görünmemesi
- Fiziksel kırılma veya bükülme hasarı
- Su veya ısı hasarı
- Dosyaların açılmaması veya bozuk görünmesi
Bu durumlardan herhangi birini yaşıyorsanız flash belleğinizi kullanmayı bırakın ve profesyonel destek için 444 36 98 numaralı çağrı merkezimizi arayın veya 0553 915 15 37 WhatsApp hattımızdan yazın. Ücretsiz analiz ile flash belleğinizden veri kurtarma hizmeti alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi dosya sistemini seçmeliyim?
Flash belleğinizi hem Windows hem Mac bilgisayarlarda kullanacaksanız exFAT en doğru seçimdir. Yalnızca Windows kullanıyorsanız NTFS, oyun konsolu veya araç multimedya sistemi gibi eski cihazlarla uyumluluk istiyorsanız FAT32 tercih edin.
Format atınca flash belleğin garantisi bozulur mu?
Hayır. Biçimlendirme yazılımsal bir işlemdir ve flash belleğin garantisini etkilemez. Garanti kapsamı genellikle fiziksel arızalar ve üretim hatalarını kapsar.
Flash bellek "yazma korumalı" diyor, biçimlendiremiyorum?
Bazı flash belleklerde fiziksel yazma koruma anahtarı bulunur, kapalı konumda olmadığından emin olun. Anahtar yoksa flash bellek hasar görmüş olabilir. Bu durumda biçimlendirme yapamadığı zaman "yazma korumalı" uyarısı verebilir.
Flash belleği telefondan biçimlendirebilir miyim?
Evet. OTG destekli Android telefonlarda Ayarlar > Depolama menüsünden veya üçüncü parti dosya yöneticisi uygulamalarıyla flash bellek biçimlendirilebilir. Ancak telefon genellikle yalnızca FAT32 veya exFAT seçeneği sunar.
